Coraz więcej badań wskazuje, że korzyści z życia z psem wykraczają daleko poza większą aktywność fizyczną. Najnowsze doniesienia pokazują, że obecność psa może wspierać zarówno zdrowie fizyczne, jak i dobrostan psychiczny, m.in. poprzez redukcję stresu, poczucia samotności i objawów lękowych.
Szczególnie interesujące są wyniki opublikowanego w sierpniu 2026 r. badania kohortowego z udziałem 258 dorosłych osób w Chinach. Opiekunowie psów wykonywali średnio o 1579 kroków dziennie więcej niż osoby bez psa i po 12 miesiącach uzyskiwali lepsze wyniki dotyczące depresji, lęku i satysfakcji z życia.
Spacery, zabawa czy codzienna opieka zwiększają ilość ruchu, a badania wskazują, że opiekunowie psów są przeciętnie bardziej aktywni fizycznie. Duże szwedzkie badanie obejmujące ponad 3,4 mln osób wykazało związek posiadania psa z niższym ryzykiem zgonu oraz chorób sercowo-naczyniowych, szczególnie wyraźny w gospodarstwach jednoosobowych. Z kolei metaanaliza 10 badań obejmujących ponad 3,8 mln osób wykazała o 24% niższe ryzyko zgonu z dowolnej przyczyny u opiekunów psów oraz o 31% niższe ryzyko zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych.
Najnowszy przegląd Kurta Kotrschala opublikowany w Frontiers in Psychology wskazuje, że szczególne znaczenie może mieć wspólny dla ludzi i zwierząt system regulacji stresu i wyciszenia. Kontakt z psem może wpływać m.in. na układ związany z kortyzolem, oksytocyną i dopaminą, pomagając organizmowi powracać do stanu równowagi. Autor podkreśla przy tym, że psy są wyjątkowymi partnerami człowieka, ponieważ dobrze wpisują się w jego potrzeby społeczne i aktywny styl życia.
Jednym z najlepiej udokumentowanych efektów jest buforowanie stresu. Opublikowana w 2026 r. metaanaliza 28 badań, obejmujących łącznie 2027 osób, wykazała, że obecność psa podczas eksperymentalnej sytuacji stresowej wiązała się z mniejszym wzrostem częstości akcji serca oraz niższym subiektywnie odczuwanym stresem i lękiem. Co ważne, nie zaobserwowano natomiast istotnego wpływu samej obecności psa na ciśnienie skurczowe, rozkurczowe ani poziom kortyzolu.
Mechanizm może być związany również z silną więzią emocjonalną między człowiekiem a psem. Przeglądy badań wskazują na rolę oksytocyny, a także innych neurochemicznych mechanizmów odpowiedzialnych za poczucie bezpieczeństwa i pozytywne emocje. Co ciekawe, reakcja nie musi być jednostronna – pozytywna interakcja może wiązać się ze wzrostem oksytocyny również u psa. Kotrschal opisuje tę relację jako przykład „społecznej homeostazy”, w której kontakt społeczny pomaga obu partnerom regulować pobudzenie i stres.
Pies może być także elementem wsparcia terapeutycznego. Przegląd 20 badań z lat 2025–2026 dotyczących dog-assisted therapy wskazuje na korzyści obserwowane m.in. u dzieci z autyzmem, pacjentów onkologicznych, osób starszych, osób z zaburzeniami psychicznymi oraz pacjentów uczestniczących w rehabilitacji kardiologicznej. W badaniach odnotowywano m.in. zmniejszenie stresu i lęku, poprawę regulacji emocji, funkcjonowania społecznego i jakości życia. Co ciekawe, potencjalne korzyści dotyczą również personelu medycznego – w części badań obecność psa wiązała się z mniejszym wypaleniem i większą odpornością psychiczną.
Z perspektywy branży zoologicznej szczególnie istotny jest więc szerszy obraz roli psa. Pies staje się coraz wyraźniej częścią stylu życia, zdrowia i dobrostanu człowieka, oznacza to rosnące znaczenie produktów i usług wspierających wspólną aktywność, budowanie relacji, profilaktykę zdrowotną, komfort psa oraz jego dobrostan psychiczny.
Literatura:
K. Kotrschal, Companion animals support human wellbeing and health: evolutionary, behavioral and physiological contexts, Frontiers in Psychology, 2026, DOI: 10.3389/fpsyg.2026.1800617; K.E. Rodriguez et al., The Effect of a Dog on Acute Stress Reactivity During Experimental Stressors: A Systematic Review and Meta-Analysis, Anthrozoös, 2026, DOI: 10.1080/08927936.2026.2621532; A. Lučkin, Clinical application of dog-assisted therapy – benefits for patients, healthcare professionals, and dogs: A review article, Veterinaria, 2026, DOI: 10.51607/22331360.2026.75.2.102Zhang W. et al., Dog ownership, accelerometer-measured physical activity, and mental health in Chinese adults: a 12-month cohort study, Scientific Reports, 2026, DOI: 10.1038/s41598-026-66538-6; Preissner R. et al., Contact with dogs is associated with improved survival in cancer patients, Scientific Reports, 2026, DOI: 10.1038/s41598-026-39952-z
