Psie nosy po raz kolejny trafiają do centrum zainteresowania naukowców. W Indiach rozwijana jest technologia, która łączy wyjątkową zdolność psów do wykrywania lotnych związków organicznych z analizą danych wykorzystującą sztuczną inteligencję. Psy są szkolone do rozpoznawania charakterystycznych zapachów obecnych w próbkach ludzkiego oddechu, a ich reakcje są rejestrowane za pomocą czujników i następnie analizowane komputerowo. Celem jest stworzenie nieinwazyjnego i stosunkowo taniego narzędzia wczesnego wykrywania nowotworów. To nie jest już wyłącznie eksperyment laboratoryjny. Najważniejsze dane pochodzą z wieloośrodkowego badania przeprowadzonego w sześciu szpitalach w indyjskim stanie Karnataka. W badaniu uczestniczyło 3275 osób, a w niezależnej kohorcie testowej znalazło się 1502 uczestników, w tym 283 osoby z potwierdzonymi biopsją nowotworami obejmującymi siedem głównych grup nowotworów. System łączący wskazania wyszkolonych psów z modelem bayesowskim osiągnął 90,8% czułości i 91,3% swoistości, a dla choroby we wczesnym stadium (I–II) czułość wyniosła 90,6%. Sztuczna inteligencja nie zastępuje psiego węchu – pomaga przełożyć reakcję zwierzęcia na mierzalne dane. System uwzględnia m.in. wskazania poszczególnych psów, czas ich reakcji oraz dodatkowe informacje o próbkach, a następnie łączy te sygnały w jeden wynik prawdopodobieństwa. W niektórych rozwiązaniach psy wyposażane są w specjalne uprzęże lub kaski z czujnikami rejestrującymi zachowanie podczas wąchania.
Co ważne, nie jest to pierwszy projekt wykorzystujący psi węch w onkologii. Wcześniejsze badania również wykazywały możliwość rozpoznawania przez psy charakterystycznych profili zapachowych związanych m.in. z rakiem piersi, płuca, jelita grubego czy prostaty.
Psy już dziś wykorzystuje się lub bada pod kątem wykrywania określonych zapachów związanych z chorobami, a rozwój AI może sprawić, że ich reakcje będzie można standaryzować, ilościowo analizować i wykorzystywać w systemach wspomagających diagnostykę. To interesujący przykład tego, jak przyszłość technologii może wyglądać nie jako „AI zamiast zwierząt”, lecz AI wspólnie ze zwierzętami.
Filmik:
YouTube
Publikacja naukowa: Kulgod S. i wsp., Canine Olfaction Combined With Bayesian Modeling for Multicancer Detection From Breath Samples: A Phase II Study in India, Journal of Clinical Oncology, 2026; 44(19):1774–1783. DOI: 10.1200/JCO-25-02310.
