Jesienne wyzwania w opiece nad psem. Odporność, sierść i komfort spacerów pod kontrolą.

Przedłużające się dni chłodu sprzyjają infekcjom dróg oddechowych, wzrostowi liczby pasożytów zewnętrznych (kleszcze i pchły lubią wilgotne środowisko) oraz urazom podczas gonitw po śliskich nawierzchniach (opadające, butwiejące liście i mokra trawa). Podczas odwiedzin w sklepie warto przypomnieć klientom o podstawowych działaniach profilaktycznych, chroniących pupila. Zaleca się:

jesienną wizytę kontrolną w gabinecie weterynaryjnym, sprawdzenie aktualności szczepień i ewentualne badania kontrolne (szczególnie u seniorów i zwierząt często chorujących);

podtrzymanie regularnej ochrony przeciwpasożytniczej (spot on/ obroże/ spraye/ tabletki) dostosowanej do lokalnego ryzyka;

monitorowanie masy ciała – mniej aktywne zwierzęta zimą szybciej przybierają na wadze, zwłaszcza przy dostarczaniu nadmiernych kalorii, co pogarsza rokowania u zwierząt z chorobami stawów czy serca. Zawsze warto edukować opiekuna, że otyłość to nie tylko efekt estetyczny, lecz przede wszystkim niesie ona ze sobą duże ryzyka dla ogólnego zdrowia zwierząt. Upewnijmy się, czy dieta zwierzęcia jest dobrana prawidłowo. Jest tu miejsce na polecanie produktów z oferty sklepu.

Immunologia i suplementacja – co mówi nauka?

Zwykle jesień kojarzy się nam jako czas przeziębień, osłabienia odporności i ogólnego spadku kondycji. Ludzie częściej sięgają po suplementy, a ta kategoria produktowa również jest bardzo popularna w branży zoologicznej i najbardziej dynamicznie się rozwija. Opiekunowie często wolą kupić karmę podstawową, a substancje aktywne podawać w formie suplementów. Rolą doradcy jest przedyskutowanie tego z opiekunem. Warto analizować składy karm i wiedzieć, jakie wsparcie oferuje producent, żeby np. nie dublować składników. Także odpowiedni dobór suplementów, ich postaci oraz czasu podawania bywa wyzwaniem dla opiekuna – umiejętność doradzenia będzie cennym atutem sklepu. W okresie przejściowym warto rozważyć wsparcie odporności oraz pracy stawów, zwłaszcza u seniorów. W praktyce poleca się:

1. Probiotyki i prebiotyki – wsparcie pracy jelit, odporności i ogólnego funkcjonowania organizmu.

Ukierunkowane gatunkowo probiotyki i prebiotyki poprawiają integralność bioty jelitowej, wspierają odporność i mogą zmniejszać częstość zaburzeń przewodu pokarmowego u psów i kotów. Badania kliniczne (w tym randomizowane i kontrolowane) wykazały korzyści w poprawie jakości stolca, w modulacji mikrobiomu oraz we wspomaganiu terapii niektórych schorzeń skórnych poprzez oś jelito – skóra. Wiele osób poszukuje probiotyków dla wsparcia osi jelito – mózg. W wyborze preparatu warto kierować się szczepami z dokumentowaną skutecznością u gatunku docelowego (np. konkretne szczepy Lactobacillus lub Bifidobacterium opisane w publikacjach). Probiotyk warto rozważyć u zwierząt po antybiotykoterapii, przy zmianie diety oraz u pacjentów z nawracającymi problemami jelitowymi. Prebiotyki i mieszanki włókien (FOS, inulina, specyficzne blendy) mogą być użyteczne jako dodatek do diety seniorów i osobników z problemami trawiennymi.

2. Postbiotyki – nowa generacja wsparcia jelit i odporności.

Postbiotyki to bioaktywne metabolity bakterii probiotycznych lub produkty ich fermentacji, które wykazują korzystne działanie na organizm gospodarza, mimo że nie zawierają żywych mikroorganizmów. Obejmują m.in. krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe (SCFA), takie jak maślan, propionian i octan, a także peptydy antybakteryjne, polisacharydy i związki fenolowe.

Najbardziej znanym przedstawicielem jest maślan, główne źródło energii dla kolonocytów (komórek jelitowych), który wspiera integralność bariery jelitowej, stymuluje produkcję mucyny i ma silne właściwości przeciwzapalne. Postbiotyczne formy maślanu stosowane w suplementach lub karmach specjalistycznych mogą wspierać zwierzęta z przewlekłymi problemami jelitowymi, biegunkami, zespołem jelita drażliwego oraz w okresach obniżonej odporności (np. jesienią) i u seniorów. Warto wybierać produkty o udokumentowanej zawartości aktywnego maślanu/ postbiotyków, najlepiej w formach mikrokapsułkowanych, co poprawia ich stabilność i biodostępność.

Postbiotyki dobrze wpisują się w trend personalizacji i nowoczesnej dietetyki weterynaryjnej, zwłaszcza w okresach przejściowych, takich jak jesień, gdy bariera jelitowa i odporność zwierząt są szczególnie obciążone.

3. Beta-glukany – modulatory odporności i właściwości przeciwzapalne.

Beta-1,3/1,6-glukany (pochodzenia drożdżowego lub z alg) wykazują działanie immunomodulujące: zmniejszenie markerów zapalnych, poprawa parametrów klinicznych w niektórych przypadkach atopii i modulacja mikrobioty jelitowej. Badania przeprowadzone w ostatnich latach potwierdzają, że suplementacja beta-glukanami może wspierać odporność w okresach zwiększonego ryzyka (np. sezon przejściowy).

4. Kwasy tłuszczowe omega-3 (EPA/DHA) – skóra, stawy, odporność.

Najwięcej dowodów naukowych dotyczy wpływu EPA i DHA na skrócenie i złagodzenie objawów zapalnych (atopowe zapalenie skóry, osteoartroza) oraz poprawę parametrów kardiometabolicznych. Przeglądy i badania kliniczne sugerują, że suplementacja morskimi źródłami n-3 podnosi „Indeks Omega-3” i przekłada się na niższe wskaźniki bólu i lepszą jakość życia u psów z chorobami stawów. Nowością jest rozwój produktów z alg, np. Schizochytrium spp. (polecane ze względów środowiskowych i przełowienia ryb), które w badaniach porównawczych wykazują obiecującą skuteczność i dobrą tolerancję.

Decyzja o dawkowaniu powinna być skorelowana z wagą, stanem klinicznym i formą preparatu. Jeśli jest to klasyczna forma oleju, warto zwracać uwagę, czy producent odpowiednio zabezpieczył go przed niekorzystnym wpływem światła (np. ciemna butelka).

5. Suplementy wspierające stawy: glukozamina, chondroityna, kolageny.

Starsze osobniki mogą jesienią bardziej odczuwać problemy ze stawami i mieć trudności w poruszaniu się. Wówczas opiekunowie poszukują preparatów wspierających pracę stawów. W praktyce suplementy te pozostają powszechnie stosowane jako element terapii skojarzonej (razem z kwasami tłuszczowymi omega-3, fizjoterapią, kontrolą masy ciała). Należy wybierać produkty z potwierdzoną zawartością i dobrą dokumentacją jakości.

6. Antyoksydanty, witaminy i minerały – profilaktyka oksydacyjna.

Witamina E i C oraz mieszanki polifenoli bywają stosowane jako wsparcie w okresach zwiększonego stresu oksydacyjnego (zmiany temperatury, sezonowe infekcje). Badania wykazują, że antyoksydanty mogą wspomagać zdrowie skóry i układu immunologicznego, jednak nadmiar suplementacji (szczególnie u kotów) może być niebezpieczny. Na rynku mamy szeroką gamę produktów multiwitaminowych oraz z polifenolami.

Często mamy możliwość wybrać formulacje „stacked”/ wielofunkcyjne: połączenia probiotyków, beta-glukanów i omega-3 w produktach skierowanych do wsparcia skóry i odporności; pojawiają się także dietetyczne blendy prebiotyczne dedykowane seniorom.

Konsultacja weterynaryjna: każda suplementacja powinna być skonsultowana z lekarzem weterynarii, zwłaszcza u zwierząt z chorobami przewlekłymi lub przyjmujących leki (np. kortykosteroidy, przeciwzakrzepowe).

Podsumowanie danych o suplementach w tabeli 1 na końcu artykułu.

Sierść i skóra – rutyna pielęgnacyjna na sezon przejściowy

Jesień wielu opiekunom kojarzy się z uporczywym linieniem, które jest zmorą zwłaszcza opiekunów psów i kotów długowłosych. Często zwierzęta mają też większe tendencje do podrażnień skóry. Skuteczna strategia dla tych problemów:

częstsze szczotkowanie m– u ras obficie liniejących nawet codziennie; usuwa martwy włos, zapobiega kołtunieniu i poprawia mikrokrążenie skóry; przydatne będą grzebienie typu furminator; doradcy w sklepie powinni posiadać umiejętność doboru odpowiedniego asortymentu dla danego typu włosa,

kąpiele dobrymi szamponami nawilżającymi – przy suchości skóry warto stosować produkty z humektantami i ceramidami; do tego polecamy w zestawie odżywkę oraz odpowiednie spraye do rozczesywania włosa,

kontrola stanu skóry (zaczerwienienia, świąd) – jeśli klient zgłasza takie problemy, nie tylko polecajmy karmy i produkty dla alergików, ale przede wszystkim kierujmy na konsultację do lekarza weterynarii,

dobry moment na polecanie suplementów poprawiających stan skóry oraz na sierść..

Akcesoria spacerowe i bezpieczeństwo psów

Ponieważ rynek akcesoriów spacerowych też podlega modzie sezonowej, nie zapominajmy o zatowarowaniu sklepu w smycze/ obroże/ szelki i opakowania na kupoworki w jesiennych wzorach. Ale warto także podkreślać aspekty bezpieczeństwa zwierzęcia. Jesień wymaga adaptacji sprzętu:

odblaski i oświetlenie – krótsze dni oznaczają spacery po zmroku; obroże/ smycze/ zawieszki z LED lub odblaskowe kamizelki zwiększają bezpieczeństwo; oświetlenie ułatwia też sprzątanie po psie;

zaawansowane obroże i urządzenia typu „smart collar” z GPS, monitorowaniem aktywności i wbudowanymi funkcjami bezpieczeństwa to przykład produktów wspierających bezpieczne spacery i monitoring zachowań. Takie rozwiązania szybko zyskują popularność w segmencie akcesoriów outdoor;

solidne szelki i amortyzujące smycze – jeśli myślimy o zwiększonych aktywnościach sportowych; zaś każdemu opiekunowi przydadzą się akcesoria wodoodporne lub łatwe do czyszczenia;

wodoodporne i ocieplane ubrania – nie dla wszystkich ras, ale zalecane u psów krótkowłosych, małych ras i seniorów; ta kategoria stale się rozwija – warto mieć kurtki przeciwdeszczowe czy płaszczyki/ derki. Sweterki na deszczowe dni nie są polecane;

akcesoria do oczyszczania łap (chusteczki, ręczniki) – wielu opiekunów wprowadza rutynę pospacerową, więc ułatwmy im ją, przygotowując ofertę np. akcesoriow czyszczących. Jest to też czas polecania maści i kremów do łapek.

Aktywność na świeżym powietrzu i zabawy

Z punktu widzenia opieki behawioralnej zaleca się kontynuację codziennych sesji zabaw, nawet krótszych, aby utrzymać kondycję i zapobiegać nudzie. Jesień daje świetne możliwości, jeśli nie jest bardzo deszczowa. Chłodniejsze powietrze sprzyja dłuższym spacerom i wysiłkowi, co jest korzystne dla metabolizmu i zdrowia psychicznego zwierząt. Warto urozmaicać spacery, zmieniać trasy i wprowadzać sesje zabawy czy węszenia. Wiele zabawek jest łatwych do mycia, więc można je zabierać ze sobą. Nie zapominajmy o nagradzaniu psów. Po spacerach sprawdzamy psa na obecność kleszczy. Jeśli kondycja psa lub zdrowie nie pozwalają na aktywności spacerowe, pamiętajmy o możliwości zabaw węchowych w domu. Zmęczenie psychiczne jest bardzo dobre. Na rynku mamy wiele mat, zabawek do napełniania itp.

Jesienne smaki

Ponieważ opiekunowie coraz częściej chcą, żeby ich pupile jedli posiłki podobne do ich własnych, to możemy obserwować tendencje do sezonowych smaków w branży pet food. Jesienny najmodniejszy smak to chyba dynia 🙂
Na łamach „ZooBranży” pisaliśmy o zaletach dyni (nr 10/2022). Amerykanie idą o krok dalej i promują piwa dla psów czy DIY pumpkin latte dla psów.

Zakończenie

Przygotowanie zwierząt na jesień to proces wielowymiarowy – łączy podstawową profilaktykę weterynaryjną, codzienną pielęgnację oraz świadome wykorzystanie nowoczesnych rozwiązań technologicznych i suplementacyjnych. Kluczem jest indywidualizacja zaleceń (wiek, rasa, choroby przewlekłe) i ścisła współpraca z lekarzem weterynarii. Dobrze przeprowadzony „przegląd jesienny” minimalizuje ryzyko infekcji, poprawia komfort termiczny i kondycję skóry oraz sierści, a jednocześnie pozwala korzystać z uroków chłodniejszych miesięcy w bezpieczny i przyjemny sposób.